Η παγκόσμια αβεβαιότητα εκτοξεύτηκε σε ιστορικό υψηλό – Καμία κρίση του παρελθόντος δεν συγκρίνεται με το σήμερα

Η παγκόσμια οικονομία μπαίνει σε αχαρτογράφητα νερά. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, η παγκόσμια αβεβαιότητα έχει φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ, ξεπερνώντας κάθε μεγάλη κρίση των τελευταίων δεκαετιών. Ο δείκτης World Uncertainty Index (WUI), σε εκδοχή σταθμισμένη με βάση το παγκόσμιο ΑΕΠ, κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ το τρίτο τρίμηνο του 2025, επιβεβαιώνοντας ότι το περιβάλλον στο οποίο κινούνται αγορές, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις είναι πιο εύθραυστο από ποτέ.

Ο World Uncertainty Index δεν είναι ένας απλός δείκτης αγοράς. Δημιουργείται μέσω ανάλυσης χιλιάδων επίσημων εκθέσεων χωρών από το Economist Intelligence Unit και μετρά τη συχνότητα αναφορών σε όρους που σχετίζονται με αβεβαιότητα. Όσο πιο συχνά εμφανίζεται η λέξη “uncertainty” στα επίσημα reports, τόσο πιο έντονη θεωρείται η μακροοικονομική και πολιτική αστάθεια. Το γεγονός ότι ο δείκτης βρίσκεται πλέον σε ιστορικό υψηλό δεν είναι θέμα ερμηνείας αλλά ωμών δεδομένων.

Κάρτα Crypto EtherFI: https://bit.ly/cryptocard4u 3% επιστροφή χρημάτων σε όλες τις αγορές.

Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος της κατάστασης, αξίζει να μπουν τα νούμερα σε πλαίσιο. Στην περίοδο των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου, ο WUI είχε σημειώσει ένα από τα μεγαλύτερα άλματα της εποχής του. Στον πόλεμο του Ιράκ, η αβεβαιότητα είχε επίσης εκτοξευτεί, καθώς οι αγορές προσπαθούσαν να τιμολογήσουν έναν παρατεταμένο γεωπολιτικό κίνδυνο. Ακόμη και στην κορύφωση της πανδημίας COVID-19, όταν η παγκόσμια οικονομία πάγωσε σχεδόν ταυτόχρονα, ο δείκτης δεν είχε αγγίξει τα σημερινά επίπεδα. Το 2025, η παγκόσμια αβεβαιότητα ξεπέρασε εκείνες τις περιόδους με διαφορά, καταγράφοντας επίπεδα άνω του 90% υψηλότερα από την εποχή της πανδημίας και πολλαπλάσια σε σχέση με τις αρχές της δεκαετίας του 2000.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι τι οδηγεί αυτή την ακραία κατάσταση. Ένας από τους βασικούς παράγοντες που αναφέρουν αναλυτές είναι η αναζωπύρωση των εμπορικών συγκρούσεων. Η κλιμάκωση των δασμών και η επαναφορά της λογικής του προστατευτισμού έχουν διαταράξει τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και έχουν επαναφέρει φόβους για κατακερματισμό του διεθνούς εμπορίου. Οι αγορές δεν ανησυχούν μόνο για το άμεσο κόστος των δασμών, αλλά κυρίως για το προηγούμενο που δημιουργείται και για το πόσο εύκολα μπορεί να επεκταθεί αυτή η λογική και σε άλλες οικονομίες.

Ωστόσο, θα ήταν λάθος να αποδοθεί η εκτόξευση του WUI σε έναν και μόνο λόγο. Η γεωπολιτική αστάθεια παραμένει έντονη, με πολλαπλές εστίες έντασης να συνυπάρχουν ταυτόχρονα. Παράλληλα, οι μεγάλες οικονομίες βρίσκονται σε φάση πολιτικής μετάβασης, με εκλογικούς κύκλους και αβέβαιες δημοσιονομικές κατευθύνσεις. Οι κεντρικές τράπεζες, από την πλευρά τους, προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στον πληθωρισμό και τον κίνδυνο ύφεσης, στέλνοντας συχνά αντιφατικά μηνύματα στις αγορές.

Η σημασία της αβεβαιότητας δεν είναι θεωρητική. Η ιστορία δείχνει ότι όταν η αβεβαιότητα αυξάνεται απότομα, οι επιχειρήσεις παγώνουν επενδύσεις, καθυστερούν προσλήψεις και περιορίζουν την ανάληψη ρίσκου. Τα νοικοκυριά τείνουν να αυξάνουν τις αποταμιεύσεις και να μειώνουν την κατανάλωση. Το αποτέλεσμα είναι χαμηλότερη ανάπτυξη, ακόμη και αν δεν υπάρξει άμεσα κάποια μεγάλη κρίση. Με απλά λόγια, η αβεβαιότητα λειτουργεί σαν αόρατο φρένο στην οικονομία.

Το γεγονός ότι ο κόσμος βρίσκεται σήμερα σε επίπεδα αβεβαιότητας υψηλότερα από κάθε προηγούμενη κρίση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι επίκειται άμεσα μια κατάρρευση. Σημαίνει όμως ότι το περιθώριο λάθους έχει μειωθεί δραματικά. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ένα απρόβλεπτο γεγονός ή μια λανθασμένη πολιτική απόφαση μπορεί να έχει δυσανάλογα μεγάλες συνέπειες.

Η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια φάση όπου η αστάθεια δεν είναι πια εξαίρεση αλλά κανόνας. Και αυτό, όπως δείχνουν τα δεδομένα του World Uncertainty Index, είναι κάτι που δεν έχουμε ξαναζήσει σε τέτοια ένταση στη σύγχρονη ιστορία.

Για περισσότερα ενημερωμένα νέα, βρείτε μας στο Twitter ή εγγραφείτε στο κανάλι μας στο YouTube .

Ποια είναι η γνώμη σας για το συγκεκριμένο θέμα; Αφήστε μας το σχόλιο σας από κάτω! Πάντα μας ενδιαφέρει η γνώμη σας!

Αρθρογράφος: Dimitrios Alexandridis