Νέα κρίση στον ορίζοντα; Η δήλωση-σοκ του CEO της JPMorgan

Ο διευθύνων σύμβουλος της JPMorgan Chase, Jamie Dimon, άναψε φωτιές στις αγορές με μια φράση που κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει: «Αρχίζω να βλέπω παραλληλισμούς με την περίοδο πριν από την κρίση του 2008». Και όταν το λέει αυτό ο άνθρωπος που βρέθηκε στο τιμόνι της μεγαλύτερης αμερικανικής τράπεζας την ώρα που κατέρρεε η Wall Street, η αγορά δεν το προσπερνά.

Κάρτα Crypto EtherFI: https://bit.ly/cryptocard4u 3% επιστροφή χρημάτων σε όλες τις αγορές.

Η τοποθέτησή του έγινε στο πρόσφατο Company Update της τράπεζας στη Νέα Υόρκη και δεν ήταν τυχαία. Ο Dimon δεν μίλησε για άμεση κατάρρευση. Δεν προέβλεψε ημερομηνία. Δεν είπε ότι επαναλαμβάνεται το ίδιο σενάριο με τα subprime στεγαστικά. Αυτό που έκανε ήταν ίσως πιο ανησυχητικό: περιέγραψε συμπεριφορές που θυμίζουν επικίνδυνα το κλίμα εφησυχασμού των ετών 2005 έως 2007.

Σύμφωνα με τον ίδιο, σε ορισμένες γωνιές της αγοράς βλέπει «χαζά πράγματα». Υπερβολικά επιθετικό δανεισμό. Ανταγωνισμό που σπρώχνει τα standards χαμηλότερα. Επενδυτές που κυνηγούν αποδόσεις σαν να μην υπάρχει ρίσκο. Και όλα αυτά σε ένα περιβάλλον όπου οι τιμές των περιουσιακών στοιχείων παραμένουν υψηλές και τα spreads δεν αντανακλούν πραγματικό κίνδυνο.

Το μοτίβο είναι γνώριμο. Όταν όλα ανεβαίνουν, λίγοι ανησυχούν. Όταν τα κέρδη τρέχουν και οι όγκοι συναλλαγών αυξάνονται, η πίεση να “μην μείνεις πίσω” γίνεται μεγαλύτερη από την πειθαρχία στη διαχείριση ρίσκου. Ο Dimon ξεκαθάρισε ότι αυτή ακριβώς η ψυχολογία είναι που τον προβληματίζει. Όχι ένα συγκεκριμένο προϊόν. Όχι μία συγκεκριμένη αγορά. Αλλά η συνολική στάση.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον χώρο του private credit, όπου τα κεφάλαια ρέουν με ταχύτητα και η διαφάνεια είναι σαφώς μικρότερη από τις δημόσιες αγορές. Εκεί, όπως υπονόησε, η υπερβολική αυτοπεποίθηση μπορεί να κρύβει παγίδες. Όσο περισσότεροι παίκτες κυνηγούν deals, τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα να συμπιεστούν οι όροι και να αυξηθεί η μόχλευση.

Γιατί όμως έχει τόσο βάρος αυτή η προειδοποίηση;

Ο Dimon ήταν από τους λίγους CEOs που όχι μόνο επέζησαν της χρηματοπιστωτικής κρίσης, αλλά βγήκαν ενισχυμένοι. Η JPMorgan απορρόφησε τότε κολοσσούς που κατέρρεαν και εδραίωσε τη θέση της. Αυτό σημαίνει ότι ο ίδιος έχει ζήσει από μέσα το πώς χτίζεται μια φούσκα και πώς ξετυλίγεται το νήμα της κατάρρευσης.

Η σημερινή συγκυρία έχει ιδιαιτερότητες. Υψηλά επιτόκια μετά από μια δεκαετία φθηνού χρήματος. Τεχνητή νοημοσύνη που τροφοδοτεί επενδυτικό ενθουσιασμό. Ισχυρή άνοδος σε μετοχές και ρίσκο-assets. Παράλληλα όμως, το παγκόσμιο χρέος παραμένει διογκωμένο και οι γεωπολιτικές εντάσεις δεν έχουν εξαφανιστεί.

Το ερώτημα που αιωρείται είναι απλό: Μήπως βρισκόμαστε σε φάση όπου η αγορά υποτιμά τον πιστωτικό κίνδυνο;

Ο ίδιος δεν μίλησε για άμεση ύφεση. Αντίθετα, αναγνώρισε ότι η αμερικανική οικονομία παραμένει ανθεκτική. Όμως τόνισε ότι οι πιστωτικοί κύκλοι δεν ακυρώνονται. Απλώς καθυστερούν. Και όταν η πειθαρχία χαλαρώνει, το σύστημα γίνεται πιο εύθραυστο.

Για τον χώρο των crypto και των εναλλακτικών assets, το μήνυμα έχει διπλή ανάγνωση. Από τη μία, σε περιόδους υπερβολικής μόχλευσης το κεφάλαιο συχνά μετακινείται προς πιο ριψοκίνδυνες αγορές. Από την άλλη, όταν ο κύκλος γυρίζει, η ρευστότητα εξαφανίζεται απότομα. Όσοι έχουν ζήσει το 2022 γνωρίζουν πόσο γρήγορα αλλάζει το κλίμα.

Η αγορά μπορεί να αγνοήσει μια ανώνυμη προειδοποίηση. Δύσκολα όμως αγνοεί τον CEO της μεγαλύτερης αμερικανικής τράπεζας όταν λέει ότι «βλέπει παραλληλισμούς» με την εποχή πριν από τη μεγάλη κρίση.

Το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει διόρθωση. Οι διορθώσεις είναι μέρος του παιχνιδιού. Το ερώτημα είναι αν σήμερα χτίζονται οι συνθήκες για κάτι βαθύτερο.

Και αυτή τη φορά, κανείς δεν θα μπορεί να πει ότι δεν υπήρξε προειδοποίηση.

Για περισσότερα ενημερωμένα νέα, βρείτε μας στο Twitter ή εγγραφείτε στο κανάλι μας στο YouTube .

Ποια είναι η γνώμη σας για το συγκεκριμένο θέμα; Αφήστε μας το σχόλιο σας από κάτω! Πάντα μας ενδιαφέρει η γνώμη σας!

Αρθρογράφος: Dimitrios Alexandridis